Ym mis Hydref, aeth tîm EXPO-ENGAGE yn ôl i Gaerffili, De Cymru, a Redruth, Cernyw. Y tro hwn, yn lle arolygon, ein cynllun oedd cynnal gweithdai gyda rhanddeiliaid ansawdd aer i ddatblygu cynllun ymchwil ar gyfer gwyddor dinesydd ansawdd aer yn eu hardal. Cynhaliwyd y gweithdai yng Nghanolfan Gynadledda Heartlands ger Redruth a Welsh ICE yn nhref Caerffili.
Dros yr ychydig fisoedd diwethaf, rydym wedi creu cronfa ddata o randdeiliaid posibl gyda'r nod o adeiladu rhwydwaith yn nwy ardal yr astudiaeth. Yn y ddau leoliad, daeth tîm EXPO-ENGAGE â gwybodaeth leol a oedd yn ddefnyddiol wrth nodi sefydliadau perthnasol a allai fod â diddordeb mewn bod yn rhan o’r rhwydwaith.
Roedd y gweithdai yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau. Yn gyntaf, cytunwyd ar ddealltwriaeth gyffredin o ansawdd aer, llygredd aer a gwyddoniaeth dinasyddion. Nesaf, rhoesom drosolwg o'r prosiect EXPO-ENGAGE, a rhagflaenol prosiect peilot, a rhannu rhai o ganlyniadau ein harolygon yng Nghaerffili a Chernyw. Fe wnaethom hefyd ddangos enghreifftiau o brosiectau gwyddor dinasyddion ansawdd aer amrywiol eraill o'r DU ac Ewrop. Roedd hyn yn cynnwys cyflwyniadau ar-lein gan siaradwyr gwadd. Rhoddwyd cyfle i'r rhanddeiliaid drafod eu nodau a chwestiynau o ddiddordeb ar gyfer prosiect gwyddoniaeth dinasyddion ansawdd aer. Yna symudom at agweddau ymarferol ar brosiectau, gan ofyn iddynt sut y gallem alluogi preswylwyr i gymryd rhan mewn prosiect o'r fath. Nodwyd trafodaethau gan y tîm a chan randdeiliaid gan ddefnyddio nodiadau post-it.
Er bod y ddau weithdy wedi llwyddo i greu llawer o syniadau am ansawdd aer a gwyddoniaeth dinasyddion, roedd y gweithdai'n wahanol gan ein bod wedi recriwtio mwy o randdeiliaid ar gyfer gweithdy Redruth o gymharu â Chaerffili. Gall hyn fod am nifer o resymau. Yng Nghernyw roeddem eisoes yn adnabod rhai rhanddeiliaid oedd â diddordeb mewn ansawdd aer ac roeddem yn gallu defnyddio’r cysylltiadau personol hyn yn ein cyfathrebiadau â nhw. Daethom yn ymwybodol hefyd o nifer o ddigwyddiadau eraill yn ymwneud ag ansawdd aer a oedd yn digwydd yn ardal Camborne a Redruth ar yr un pryd â’r gweithdy. O'r herwydd, mae ansawdd aer i'w weld yn fwy o 'fater byw' yng Nghernyw nag yn Sir Caerffili.
Roedd y nifer gwahanol o randdeiliaid yn y ddau weithdy’n golygu bod trafodaethau’r gweithdai’n cael eu cynnal mewn gwahanol ffyrdd. Yn Redruth, fe wnaethom rannu’n dri grŵp llai i hwyluso trafodaethau, lle, yng Nghaerffili cynhaliwyd y trafodaethau fel un grŵp. Roedd y nifer lai o gyfranogwyr yng Nghaerffili yn golygu ein bod yn gallu clywed mwy gan bob rhanddeiliad unigol ac roeddem yn gallu nodi ffocws cliriach ar gyfer ein cynllun ymchwil yn y dyfodol yno.
Anfonwyd ffurflen adborth hefyd at gyfranogwyr y gweithdai a chawsom adborth cadarnhaol. Fodd bynnag, yn y dyfodol byddwn yn gofyn i gyfranogwyr ymlaen llaw os oes ganddynt unrhyw broblemau hygyrchedd, gan fod rhai o'n cyfranogwyr yn cael trafferth clywed y cyflwyniadau.
Camau nesaf
Rydym nawr yn gweithio ar ysgrifennu ein barn ar y gweithdai a byddwn yn rhannu hyn gyda rhanddeiliaid. Rydym hefyd yn ysgrifennu crynodeb o'r prosiect ar gyfer ein cyllidwyr (UKERC WSNF) adroddiad terfynol, recordio fideo, a helpu i gynllunio eu cynhadledd diwedd cyfnod yng ngwanwyn 2024. Bydd crynodeb o ganfyddiadau'r prosiect yn cael ei ddrafftio a'i rannu gyda chyfranogwyr yr arolwg (a fynegodd ddiddordeb mewn derbyn hwn). Bydd hyn yn cael ei ddilyn gan ysgrifennu erthygl cyfnodolyn am y prosiect.
Er mwyn parhau â'r rhaglen ymchwil Expo-Engage, rydym wedi gwneud cais yn ddiweddar am grant bach i gynnal gweithdy arall yn Sir Caerffili ac rydym hefyd yn nodi ffynonellau cyllid grant posibl a chydweithwyr ar gyfer y cynllun ymchwil, gyda'r nod o cyflwyno cais arall am gyllid yn yr ychydig fisoedd nesaf. Cadwch lygad am fwy o newyddion prosiect!
